Tìm kiếm

Ưu đãi thuế tại các đặc khu kinh tế, có nên không?

Thứ tư - 06/06/2018 06:45

Các chính sách ưu đãi thuế trong dự thảo luật đặc khu kinh tế là không cần thiết và có thể làm trầm trọng hóa vấn đề thất thu thuế từ hoạt động chuyển giá của doanh nghiệp.

Đó là khẳng định của đại diện Oxfarm tại hội thảo “Chính sách ưu đãi thuế tại các đặc khu: kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị” tổ chức ngày 23/5 tại Hà Nội.

Dư thừa và tác dụng ngược

Bà Nguyễn Thu Hương, Quản lý cấp cao của tổ chức Oxfam cho biết, từ góc độ công bằng thuế, Quốc hội và Chính phủ cần cẩn trọng xem xét lại các chính sách ưu đãi thuế (từ điều 40 đến điều 43) của dự thảo này.

Bà nhấn mạnh, các chính sách ưu đãi thuế trong dự thảo là không cần thiết vì các lĩnh vực ưu đãi không có gì mới so với các luật khác. Các ngành công nghiệp nằm trong đề xuất ưu tiên của các đặc khu gần như trùng lặp với các ngành ưu tiên của các Khu công nghệ cao và các Khu kinh tế khác đã triển khai. Ngoài ra, ba ngành mới là casino, nghỉ dưỡng, bất động sản thì vốn đã thu hút sẵn đầu tư khi chưa có luật đặc khu (báo cáo của tỉnh Quảng Ninh, từ năm 2015 đến nay đã thu hút được khoảng 36.000 tỷ đồng đầu tư vào các dự án bất động sản). Các đối tượng mới khác được hưởng ưu đãi thuế trong dự thảo là lĩnh vực nghiên cứu phát triển, các doanh nghiệp khởi nghiệp và các trung tâm nghiên cứu sáng tạo lại có đặc thù là kết quả kinh doanh không ổn định. Do vậy, việc được miễn thuế trong ngắn hạn có thể cũng không mang lại nhiều lợi ích cho nhóm nhà đầu tư này.

Đáng chú ý, các chính sách ưu đãi thuế có thể làm trầm trọng hóa vấn đề thất thu thuế từ hoạt động chuyển giá của doanh nghiệp. Các nước đang phát triển (bao gồm Việt Nam) đang bị thất thu 100 tỷ đô la hàng năm do hoạt động tránh thuế của các tập đoàn đa quốc gia. Các nhà hoạch định chính sách của Việt Nam vốn đã rất nỗ lực trong những năm qua để chống hoạt động né thuế thông qua chuyển giá của các doanh nghiệp. Vì thế, đại diện Oxfam lo ngại chính sách ưu đãi thuế trong Dự thảo Luật Khu hành chính kinh tế đặc biệt sẽ tạo ra một vùng trũng về thuế ngay trong chính Việt Nam, không chỉ tạo điều kiện cho doanh nghiệp đa quốc gia chuyển giá, mà chính các doanh nghiệp Việt Nam có thể né thuế bằng cách chuyển lợi nhuận từ doanh nghiệp nằm ngoài đặc khu kinh tế sang các doanh nghiệp ở trong đặc khu. Chi phí quản lý thuế và hải quan cũng sẽ tăng lên, đặc biệt là ở các đặc khu có địa giới hành chính liền kề với với các khu vực không được áp dụng ưu đãi.

Ưu đãi thuế tại các đặc khu kinh tế, có nên không
Đại diện Oxfarm cho rằng các chính sách ưu đãi thuế
trong dự thảo luật đặc khu kinh tế là không cần thiết

Bên cạnh đó, các chính sách ưu đãi được đề xuất trong dự thảo luật đều là những ưu đãi dựa trên lợi nhuận mà nhiều quốc gia đang phát triển đã không sử dụng nữa. Ví dụ như Jamaica đã loại bỏ ưu đãi thuế dựa trên lợi nhuận theo ngành từ năm 2013. Ấn Độ bỏ ưu đãi thuế dựa trên lợi nhuận, thay vào đó sử dụng ưu đãi thuế dựa trên đầu tư từ năm 2009. Ai Cập bỏ các loại ưu đãi về thời gian miễn thuế từ năm 2005 mà không hề có tác động tiêu cực tới đầu tư. Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Ai Cập tăng gấp đôi năm 2006 so với năm 2005.

Ưu đãi thuế không phải là điều kiện lý tưởng để thu hút đầu tư

Theo báo cáo Cạnh tranh Toàn cầu của Diễn đàn kinh tế thế giới (2017-2018), ba yếu tố quan trọng nhất được công ty lựa chọn không phải ưu đãi thuế, mà là cơ sở hạ tầng, chất lượng nguồn nhân lực và ổn định xã hội. Theo báo cáo của Ngân hàng thế giới, 85% các nhà đầu tư ở Việt Nam khi được hỏi khẳng định các chính sách ưu đãi thuế là không cần thiết.

Báo cáo của Oxfam về Đánh giá chính sách ưu đãi thuế của Việt Nam (2016) cũng chỉ ra rằng chính sách ưu đãi và miễn giảm thuế của Việt Nam cho các doanh nghiệp và dự án lớn chưa mang lại hiệu quả, tác động kinh tế như mong đợi, trong khi đó lại tạo ra sự thất thu về ngân sách, cũng như các tác động tiêu cực về môi trường và xã hội.

Phát biểu tại hội thảo, PGS. TS Đinh Trọng Thịnh, Trưởng Bộ môn Quản trị Tài chính quốc tế, Học viện Tài chính cho biết, hầu hết các quốc gia đã bỏ thuế ưu đãi doanh nghiệp mà tạo ra cơ chế thông thoáng về tiếp cận nguồn vốn, môi trường đầu tư, sự hoàn chỉnh của hệ thống luật pháp… Ông Thịnh cũng nhấn mạnh: “Trong 30 năm thu hút đầu tư, Việt Nam chưa có một đánh giá đầy đủ về ưu đãi thuế đã đưa ra tạo được lực hút như thế nào. Giờ ở các đặc khu, chúng ta lại có ưu đãi thuế lớn hơn so với các doanh nghiệp FDI. Điều này có nên hay ko? Chúng ta nên thận trọng từ khi xem xét về luật đặc khu kinh tế để có sự hoàn chỉnh, đồng bộ đối với hoạt động của đặc khu trong tương lai. Những đặc khu phải trở thành động lực kinh tế lớn trong vài chục năm chứ không phải 2, 3 năm”.

Bà Hương cũng cho biết, bất bình đẳng trong nghĩa vụ đóng thuế đang là một trong những nguyên nhân khiến vấn đề bất bình đẳng toàn cầu ngày càng nghiêm trọng. Người dân và những doanh nghiệp nhỏ đang phải cõng gánh nặng thuế thay cho các doanh nghiệp, tập đoàn lớn. Theo số liệu Tổng cục thống kê công bố tháng 2/2017, lợi nhuận của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chiếm tới 45,9% lợi nhuận toàn bộ các loại hình doanh nghiệp nhưng bộ phận này lại đóng số thuế thấp nhất trong các thành phần kinh tế.

Tác giả bài viết: Thúy An

Nguồn tin: (Theo Enternews.vn)

Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá

Xếp hạng: 5 - 2 phiếu bầu
Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây